EEN UITLEG OVER DE NORMEN VAN DE CORPORATE SUSTAINABILITY REPORTING DIRECTIVE (CSRD) - LAATST BIJGEWERKT: 11 MEI 2023

Wat is de EU Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)?

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is een EU ESG-norm (environmental social governance) die op 28 november 2022 door de Raad van de Europese Unie is goedgekeurd en die bedoeld is om duurzaamheidsrapportage voor bedrijven gebruikelijker, consistent en gestandaardiseerd te maken, net als financiële boekhouding en rapportage.

De CSRD zal van toepassing zijn op alle bedrijven met:

1. Meer dan 250 werknemers
2. Meer dan 40 miljoen euro aan jaarlijkse omzet
3. Meer dan 20 miljoen euro aan totale activa
4. Beursgenoteerde aandelen en meer dan 10 werknemers of 20 miljoen euro omzet hebben
5. Internationale en niet-EU-ondernemingen met meer dan 150 miljoen euro aan jaaromzet binnen de EU en die ten minste één dochteronderneming of filiaal in de EU hebben die de vastgestelde drempels overschrijdt.

Elk EU-bedrijf dat aan de criteria voldoet, is verplicht een jaarverslag in te dienen op basis van de aangekondigde duurzaamheidclassificatie van het CSRD over de invloed van duurzaamheid op hun bedrijf en het effect van het bedrijf op mens en milieu. Een eerste ontwerp van de initiële vereisten voor milieurapportage, de EU Sustainability Reporting Standards (ESRS), werd op 3 mei 2022 door de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) in conceptvorm voor publiek commentaar vrijgegeven. Een later bijgewerkt ontwerp werd in november 2022 uitgebracht, waarbij de EFRAG aangaf dat later in 2023 sectorspecifieke richtlijnen voor duurzaamheidsverslaglegging worden gepubliceerd.

De CSRD actualiseert en vervangt de bestaande Non-Financial Reporting Directive (NFRD) en treedt in 2023 in de hele Europese Unie (EU) in werking. Het Europees Parlement heeft op donderdag 10 november 2022 met 525 tegen 60 stemmen (bij 28 onthoudingen) de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) aangenomen.

Een belangrijk doel van de CSRD is de duurzaamheidsrapportage voor bedrijven te standaardiseren en te vereenvoudigen. Veel bedrijven staan momenteel onder druk om een groot aantal verschillende normen en kaders voor duurzaamheidsverslaglegging te gebruiken. De EU CSRD tracht deze te consolideren in één ESG-verslag dat voldoet aan de behoeften van EU-toezichthouders, investeerders en andere belanghebbenden. De eerste versie van de CSRD-normen wordt opgesteld in samenwerking met EFRAG.

Vereisten voor de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)

Om aan de CSRD te voldoen, moeten organisaties vanaf 2024 jaarlijks de volgende stappen ondernemen:

1. Opstellen en indienen van een CSRD-verslag - Het eerste CSRD-verslag van een groot bedrijf moet begin 2025 worden ingediend op basis van de milieuprestaties van het bedrijf in het boekjaar 2024. Midden- en kleinbedrijven (mkb's) moeten voor 2026 beginnen te rapporteren aan de hand van de vereenvoudigde mkb-richtlijnen van het CSRD
2. De vereiste informatie bijhouden en openbaar maken - CSRD-verslagen moeten commentaar en gegevens van het management bevatten (via een speciaal gedeelte van het managementverslag) over de:
• Materialiteitsanalyse voor de selectie van essentiële ESG-thema's, onderwerpen, risico's en andere aandachtsgebieden
• Doelen, targets en progressie op het gebied van duurzaamheid en ESG-prestaties (de CSRD beveelt een absolute vermindering van broeikasgasemissies aan voor 2030 en 2050)
• De plannen van het bedrijf, inclusief toepassing maatregelen en bijbehorende financiële en investeringsplannen, om ervoor te zorgen dat zijn bedrijfsmodel en -strategie verenigbaar zijn met de overgang naar een duurzame economie en de beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 °C, overeenkomstig de VN-overeenkomst van Parijs van 2015 en de doelstelling om de EU tegen 2050 klimaatneutraal te maken, zoals vastgesteld in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad
• Duurzaamheidsrisico's (waaronder klimaatverandering) die het bedrijf beïnvloeden, evenals de impact van het bedrijf op maatschappij en milieu
• De veerkracht van het bedrijfsmodel en de strategie van de onderneming met betrekking tot risico's op het gebied van duurzaamheid
• Hoe duurzaamheids- en ESG-risico's de bedrijfsresultaten en bedrijfsprestaties beïnvloeden of kunnen beïnvloeden
• indien relevant, de blootstelling van het bedrijf aan kolen-, olie- en gas gerelateerde activiteiten
• Beleid en maatregelen ter bescherming van het milieu
• Duurzaamheidsbeleid van de onderneming
• Een beschrijving van het due diligence-onderzoek van de duurzaamheid van het bedrijf
• Sociale verantwoordelijkheid en behandeling van werknemers
• Inachtneming van de mensenrechten
• Corruptie- en omkooppraktijken
• ESG-governance van het bedrijf met betrekking tot duurzaamheidskwesties, deskundigheid en vaardigheden van de bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen met betrekking tot het vervullen van deze verantwoordelijkheden
• Diversiteit van het bestuur
• Belangrijk sociaal, menselijk en intellectueel kapitaal
• Hoe het bedrijfsmodel en de strategie van het bedrijf rekening houden met de belanghebbenden van het bedrijf en de effecten op het gebied van duurzaamheid
3. Digitale data en tagging - Ondernemingen moeten hun financiële overzichten en bestuursverklaring in XHTML of elektronisch formaat opstellen in overeenstemming met de ESEF-verordeningen en de EU-duurzaamheid taxonomie, en vervolgens hun gerapporteerde duurzaamheidsinformatie digitaal 'taggen' volgens een digitaal categorisering systeem dat door de CSRD-verordening is gespecificeerd (of ESG-software gebruiken zoals Brightest die gegevens automatisch kan taggen en formatteren)
4. Assurance - Organisaties die onder de CSRD rapporteren zullen ook "beperkte" garantie moeten aanvragen van een neutrale, vertrouwde en ervaren derde partij die de gegevens beoordeelt. "Beperkte" zekerheid is minder streng dan een financiële audit, maar vereist nog steeds samenwerking met een onafhankelijke partnerorganisatie voor duurzaamheidsrapportage of een accountant

De CSRD-rapportage moet uiterlijk 12 maanden na de balansdatum van een bedrijf worden ingediend in een elektronisch rapportage formaat dat voldoet aan de eisen van artikel 3 van Commission Delegated Regulation (EU) 2019/815.

Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) Tijdschema

De CSRD is door de Europese Commissie goedgekeurd en wordt nu in wetgeving omgezet. Het tijdschema voor de inwerkingtreding van de CSRD is als volgt:

• Mei 2022 - EFRAG opent de eerste ontwerp ESRS-normen voor publiek commentaar
• 21 Juni, 2022 - Leden van het Europees Parlement (MEP's) en EU-regeringen bevestigen een voorlopig akkoord over de voorwaarden en uitvoering van de CSRD
• September 2022 - De European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) stuurt de eerste volledige versie van de ESRS-verslaggevingsstandaarden naar de EU-Commissie
• November 2022 - De EU-Commissie keurt formeel een eerste reeks normen voor duurzaamheidsrapportage en openbaarmaking goed. De CSRD is op 10 november goedgekeurd door het EU-parlement en op 28 november 2022 goedgekeurd door de EU-Raad
• December 2022 - De EU-lidstaten nemen de EU-richtlijn aan als wet en publiceren deze in het officiële EU Journal. De richtlijn treedt 20 dagen na de bekendmaking in werking en de voorschriften ervan moeten na 18 maanden in de nationale wetgeving van de lidstaten worden opgenomen
• 2023 - De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) wordt van kracht voor in aanmerking komende entiteiten in het fiscale jaar 2024 en organisaties moeten in 2023 beginnen met de implementatie van ESG-rapportagecapaciteiten en -infrastructuur om hun CSRD-rapportage voor het volgende jaar voor te bereiden. De CSRD treedt in werking op de twintigste dag na de bekendmaking ervan in het officiële EU Journal
• 2024 - In aanmerking komende grote bedrijven moeten voor hun boekjaar 2024 een CSRD-verslag openbaar maken volgens een eerste reeks normen voor duurzaamheidsrapportage. Alle EU-lidstaten moeten uiterlijk op 6 juli 2024 aan de CSRD-richtlijnen voldoen. Artikel 4 van de CSRD is van toepassing vanaf 1 januari 2024 voor boekjaren die beginnen op of na 1 Januari 2024
• 2025 - Bedrijven zullen dezelfde ESG-rapportage cyclus herhalen voor het boekjaar 2025
• 2026 - Midden- en kleinbedrijven (mkb's) moeten hun eigen CSRD-rapportage starten met behulp van vereenvoudigde rapportage richtlijnen voor kleine bedrijven
• 2028 - Internationale bedrijven met meer dan 150 miljoen euro jaarinkomsten binnen de EU en die ten minste één dochteronderneming of filiaal in de EU hebben die bepaalde drempels overschrijdt, zullen verplicht zijn te rapporteren volgens het ESRS (CSRD) op geconsolideerd groepsniveau (met inbegrip van niet-EU-activiteiten)

Dit betekent dat bedrijven zich moeten voorbereiden op de planning en uitvoering van hun CSRD-naleving tegen 2023 om klaar te zijn voor de rapportagecyclus van 2024 om aan de eisen te blijven voldoen. Het is nog niet precies bekend hoe de EU-Commissie of specifieke lidstaten bedrijven die de CSRD niet naleven zouden kunnen bestraffen, maar volgens de eisen van de Commissie binnen de richtlijn zullen organisaties die niet aan de eisen voldoen een aanzienlijke boete moeten betalen.

Raadpleeg voor de laatste updates onze gids over EU-duurzaamheidsnormen (ESRS) [in het Engels].

Wanneer treedt de CSRD in werking voor verschillende soorten bedrijven?

De CSRD-verordening van de EU treedt in vier fasen in werking:

1. Bedrijven die al onder de NFRD vallen moeten in 2025 beginnen te rapporteren over hun boekjaar 2024
2. Grote bedrijven die momenteel niet onder de NFRD vallen, moeten in 2026 beginnen te rapporteren over hun boekjaar 2025
3. Beursgenoteerde mkb's (met uitzondering van micro-ondernemingen), kleine en niet-complexe kredietinstellingen en captive verzekeringsondernemingen moeten in 2027 beginnen te rapporteren over hun boekjaar 2026
4. Internationale bedrijven met een netto-omzet van meer dan 150 miljoen euro in de EU die aan andere vereisten van de RBD voldoen, moeten in 2029 beginnen te rapporteren over hun boekjaar 2028

Enkele aanbevelingen

Uw volgende stappen in de CSRD en ESRS duurzaamheidsrapportage

Zoals u waarschijnlijk al weet, voert de EU in 2023 en daarna verschillende nieuwe, belangrijke duurzaamheidsregels, wetten en openbaarmakingsvereisten in, waaronder de CSRD. Voor organisaties die nog in het beginstadium van hun duurzaamheidsverslaggeving verkeren, hebben wij een aantal algemene aanbevelingen, aanvullend leesvoer en suggesties voor de volgende stappen:

Duurzaamheid leadership en structuur - Uiteindelijk hebben het bestuur en het senior management de verantwoordelijkheid om toezicht te houden op duurzaamheidskwesties, en om de potentiële duurzaamheids- en klimaatrisico's voor de algehele strategie van een bedrijf te beoordelen. Verduidelijk de rol(len), structuur en processen van de raad van bestuur en het senior management rond duurzaamheid, inclusief welke commissie(s) duurzaamheidskwesties, middelen en openbaarmaking beoordelen en daarover beslissen. Uw bedrijf zal waarschijnlijk ook een of meer duurzaamheid-werkgroepen of -commissies (en formele afdelingen) willen opzetten, bestaande uit management en personeel, om actieplannen uit te voeren, gegevens te verzamelen, duurzaamheids-KPI's bij te houden en te rapporteren aan de raad van bestuur en het senior management.

Materialiteitsanalyse - Voordat u gegevens verzamelt of overweegt uw eerste verslag op te stellen, moet u een analyse van de materialiteit uitvoeren om te bepalen wat uw duurzaamheidsdoelstellingen, -doelen en -prioriteiten moeten zijn om aan de CSRD te voldoen en u erop voor te bereiden. Hierbij worden de materiële thema's voor uw bedrijf vastgesteld en gerangschikt op basis van marktgegevens, interviews met belanghebbenden en enquêtes. Een bedrijf in de gezondheidszorg zou zich bijvoorbeeld kunnen richten op toegang tot gezondheidszorg, betaalbaarheid, innovatie en de supply chain. Een technologiebedrijf zou zich kunnen richten op gegevensprivacy, veiligheid en toegang tot bèta/technisch onderwijs. Een bank kan financiële inclusie als belangrijkste thema benoemen. Kies en rangschik de juiste duurzaamheidsthema's, afhankelijk van de missie, de sector, het model en de ESG-rijpheid van uw organisatie.

Systemen en processen voor duurzaamheid gegevens - Hoewel dit misschien vanzelfsprekend is, moet u, om de duurzaamheidsprestaties van uw organisatie te kunnen rapporteren, weten wat die prestaties zijn - met een hoge mate van nauwkeurigheid. Uw materialiteitsanalyse kan u helpen bij het bepalen van de belangrijkste duurzaamheidsthema's waarop u zich moet richten en waarvoor u gegevens moet verzamelen. Zijn personeelsreizen een grote bron van de ecologische voetafdruk van uw organisatie? Faciliteiten? Productielocaties? Waar zijn deze gegevens momenteel beschikbaar en hoe gaat u ze verzamelen? Veel organisaties beginnen hun duurzaamheidsrapportage met relatief eenvoudige spreadsheets, enquêtes en documenten, maar de zaken kunnen snel complex worden - vooral voor grotere bedrijven. Als u een organisatie bent met een middelgrote tot grote of complexe ecologische voetafdruk, dan heeft u waarschijnlijk speciale software voor duurzaamheidsrapportage en gegevensbeheer nodig, zoals de software die wij hier bij Brightest hebben ontwikkeld om organisaties te helpen ESG-compliant te blijven. Lopende rapportage, archivering, versiebeheer en governance zijn ook belangrijk om over na te denken, aangezien u elk jaar moet rapporteren.